UMC Utrecht

Bekijk hier alle publicaties die over en door het UMC Utrecht gemaakt zijn.

Belangrijk!

Belangrijk!
Richtlijnen
  • Start zo snel mogelijk met het afkolven van de moedermelk, bij voorkeur 4 tot 6 uur na de bevalling.
  • Kolf minstens 6 keer maar, indien haalbaar, 8 keer per dag. Als de voeding goed op gang is, is 6 keer voldoende.
  • Moedermelkproductie wordt gestimuleerd door huid op huid contact, zoals tijdens ‘kangoeroeën’.
  • Te vroeg geboren baby’s, bijvoorbeeld  geboren na een zwangerschapsduur van 30 weken, kunnen soms al een enkele  keer ‘oefenen’ aan de borst.
Het belang van moedermelk

Moedermelk en vooral colostrum, de eerste melk  die geproduceerd wordt, bevat hoge concentraties beschermende  antistoffen, vitaminen en mineralen.

Het bereidt de darmen voor op het opnemen van  voedsel (verhoging van de voedseltolerantie) en beschermt tegen  infecties. Meestal wordt moedermelk beter verdragen dan kunstvoeding  omdat het lichter verteerbaar is. Doordat het licht verteerbaar is, is  er een snellere maagontlediging. Te vroeg geboren kinderen die met  moedermelk worden gevoed spugen minder. Moedermelk heeft een positieve  invloed op de functie van de ogen en de ontwikkeling van de  hersenfuncties.

Na een vroeggeboorte is de moedermelk anders  van samenstelling dan wanneer de geboorte plaatsvond op de uitgerekende  datum. Er is dan een andere eiwit- en mineralensamenstelling. In de loop  van de eerste vier weken verandert de melk geleidelijk in ‘gewone’  moedermelk. Bij kinderen die meer dan acht weken te vroeg worden geboren  en minder dan 2000 gram wegen wordt ‘BMF’ (Breast Milk Fortifier) aan de  voeding toegevoegd. Bij kinderen die meer dan acht weken te vroeg  geboren worden of met een laag geboortegewicht kan het voorkomen dat zij, ondanks dat ze  preterme moedermelk krijgen, toch te weinig eiwitten krijgen en dus  langzamer groeien dan gewenst.

Hierbij wordt de groei vergeleken met de groei  zoals die in de baarmoeder zou zijn geweest. Bovendien bevat preterme  moedermelk voor sommige baby’s te weinig calcium en fosfor voor een  optimale botontwikkeling op deze leeftijd. Voldoende groei door gewoon  meer preterme moedermelk te geven is niet mogelijk, omdat er dan te veel  vocht wordt toegediend.

Om toch van alle positieve eigenschappen van  de moedermelk gebruik te maken kan er voor de prematuur aan de  afgekolfde melk een tijdelijke aanvulling van eiwitten, vitaminen en mineralen in de vorm van een zogenaamde moedermelkversterker toegevoegd  worden. Dit heet ook wel een Breast Milk Fortifier (BMF). 

Scheiding van moeder en kind

Als uw kind te vroeg geboren is volgt meestal  opname op de afdeling Neonatologie (Medium Care, High Care of Intensive  Care). Het is dan niet altijd mogelijk om uw kindje aan de borst te  voeden. Wel wordt uw afgekolfde moedermelk gegeven via een sonde. 

De verpleegkundige bespreekt dit zo nodig met u.

Afkolven met een volautomatische elektrische  kolf met dubbele afkolfset is een snelle en effectieve methode om de  borstvoeding op gang te krijgen en in stand te houden. De verpleegkundige/kraamverzorgende verstrekt u de informatie en benodigde  materialen. 

Melkproductie

De moedermelk komt ook op gang als de geboorte  vroeger dan gepland plaatsvindt. De melk die dan gemaakt wordt is in de  eerste weken speciaal afgestemd op de behoefte van de te vroeg geboren baby. 

Goede borststimulatie in de eerste dagen is  voor een groot deel bepalend voor de uiteindelijke melkproductie van de  borsten. De hoeveelheid melk die wordt gemaakt, is afhankelijk van de  hoeveelheid melk die eruit wordt gehaald en van het aantal keren dat de  borst wordt geleegd (gestimuleerd). 

Het is belangrijk dat u zo snel mogelijk na de geboorte, liefst al binnen 4 tot 6 uur, begint met kolven.

Ook als uw baby de melk nog niet kan krijgen,  is snel starten met afkolven nodig om de melkproductie goed op gang te  krijgen. Het colostrum (eerstemelk) en de melk kunnen dan voor later  gebruik worden ingevroren.

De melkproductie is in de eerste weken  waarschijnlijk groter dan uw baby kan of mag drinken. Dit is alleen maar  positief. Uw baby heeft op den duur meer voeding nodig en uw melkproductie is daar dan  op aangepast. Veel moeders merken dat het moeilijk is om met volledig  afkolven de melkproductie op peil te houden. 

Wanneer de melkproductie in het begin goed was  kan daarmee een later tekort in de productie opgevangen worden. Hebt u  twijfels, maakt u zich zorgen of loopt uw productie terug, bespreek dit  met de verpleegkundige of kraamverzorgende van de afdeling.

Voeden met afgekolfde melk

Doordat uw kindje nog te jong is om alle  voedingen aan de borst te drinken worden er alternatieven gebruikt. Een  te vroeg geboren baby kan soms niet alles uit de borst drinken en moeten  worden bijgevoed met afgekolfde moedermelk.

Voeding kan op verschillende manieren gegeven worden aan uw baby:
• Bij zeer vroeg geboren kinderen wordt  speciale intraveneuze voeding gegeven via een infuus rechtsstreek in het  bloed. Daarnaast worden er kleine hoeveelheden (moeder)melk gegeven via  een maagsonde (een plastic slangetje via de neus naar de maag), als de conditie van uw kind dit toelaat.
• Als uw kind ademhalen en slikken goed kan  combineren wordt de voeding per ‘cupje’ of fles met speen gegeven. Het  is in de praktijk moeilijk haalbaar om lange tijd een cupje aan te  bieden. Het aanbieden van een fles gebeurt zorgvuldig waarbij een baby goed moet leren ‘aanhappen’ met wijd open mond, wat belangrijk is bij borstvoeding.

Het regelmatig aanbieden van de borst, bijvoorbeeld tijdens het kangoeroeën, bevordert het goed leren drinken aan de borst.

Voeden aan de borst

Ook al is uw baby nog niet in staat aan de borst te drinken, u kunt wel een start maken met oefenen aan de borst.

De eerste stap is namelijk zoveel mogelijk huid op huid contact. We noemen dit ook wel kangoeroeën. In het volgende stappenplan kunt uw zien welke stappen de baby kan doorlopen om uiteindelijk aan de borst te leren drinken.

De verpleegkundige van afdeling Neonatologie neemt met u door aan welke stap uw kind toe is.

Belangrijk!
Richtlijnen
  • Start zo snel mogelijk met het afkolven van de moedermelk, bij voorkeur 4 tot 6 uur na de bevalling.
  • Kolf minstens 6 keer maar, indien haalbaar, 8 keer per dag. Als de voeding goed op gang is, is 6 keer voldoende.
  • Moedermelkproductie wordt gestimuleerd door huid op huid contact, zoals tijdens ‘kangoeroeën’.
  • Te vroeg geboren baby’s, bijvoorbeeld  geboren na een zwangerschapsduur van 30 weken, kunnen soms al een enkele  keer ‘oefenen’ aan de borst.
Het belang van moedermelk

Moedermelk en vooral colostrum, de eerste melk  die geproduceerd wordt, bevat hoge concentraties beschermende  antistoffen, vitaminen en mineralen.

Het bereidt de darmen voor op het opnemen van  voedsel (verhoging van de voedseltolerantie) en beschermt tegen  infecties. Meestal wordt moedermelk beter verdragen dan kunstvoeding  omdat het lichter verteerbaar is. Doordat het licht verteerbaar is, is  er een snellere maagontlediging. Te vroeg geboren kinderen die met  moedermelk worden gevoed spugen minder. Moedermelk heeft een positieve  invloed op de functie van de ogen en de ontwikkeling van de  hersenfuncties.

Na een vroeggeboorte is de moedermelk anders  van samenstelling dan wanneer de geboorte plaatsvond op de uitgerekende  datum. Er is dan een andere eiwit- en mineralensamenstelling. In de loop  van de eerste vier weken verandert de melk geleidelijk in ‘gewone’  moedermelk. Bij kinderen die meer dan acht weken te vroeg worden geboren  en minder dan 2000 gram wegen wordt ‘BMF’ (Breast Milk Fortifier) aan de  voeding toegevoegd. Bij kinderen die meer dan acht weken te vroeg  geboren worden of met een laag geboortegewicht kan het voorkomen dat zij, ondanks dat ze  preterme moedermelk krijgen, toch te weinig eiwitten krijgen en dus  langzamer groeien dan gewenst.

Hierbij wordt de groei vergeleken met de groei  zoals die in de baarmoeder zou zijn geweest. Bovendien bevat preterme  moedermelk voor sommige baby’s te weinig calcium en fosfor voor een  optimale botontwikkeling op deze leeftijd. Voldoende groei door gewoon  meer preterme moedermelk te geven is niet mogelijk, omdat er dan te veel  vocht wordt toegediend.

Om toch van alle positieve eigenschappen van  de moedermelk gebruik te maken kan er voor de prematuur aan de  afgekolfde melk een tijdelijke aanvulling van eiwitten, vitaminen en mineralen in de vorm van een zogenaamde moedermelkversterker toegevoegd  worden. Dit heet ook wel een Breast Milk Fortifier (BMF). 

Scheiding van moeder en kind

Als uw kind te vroeg geboren is volgt meestal  opname op de afdeling Neonatologie (Medium Care, High Care of Intensive  Care). Het is dan niet altijd mogelijk om uw kindje aan de borst te  voeden. Wel wordt uw afgekolfde moedermelk gegeven via een sonde. 

De verpleegkundige bespreekt dit zo nodig met u.

Afkolven met een volautomatische elektrische  kolf met dubbele afkolfset is een snelle en effectieve methode om de  borstvoeding op gang te krijgen en in stand te houden. De verpleegkundige/kraamverzorgende verstrekt u de informatie en benodigde  materialen. 

Melkproductie

De moedermelk komt ook op gang als de geboorte  vroeger dan gepland plaatsvindt. De melk die dan gemaakt wordt is in de  eerste weken speciaal afgestemd op de behoefte van de te vroeg geboren baby. 

Goede borststimulatie in de eerste dagen is  voor een groot deel bepalend voor de uiteindelijke melkproductie van de  borsten. De hoeveelheid melk die wordt gemaakt, is afhankelijk van de  hoeveelheid melk die eruit wordt gehaald en van het aantal keren dat de  borst wordt geleegd (gestimuleerd). 

Het is belangrijk dat u zo snel mogelijk na de geboorte, liefst al binnen 4 tot 6 uur, begint met kolven.

Ook als uw baby de melk nog niet kan krijgen,  is snel starten met afkolven nodig om de melkproductie goed op gang te  krijgen. Het colostrum (eerstemelk) en de melk kunnen dan voor later  gebruik worden ingevroren.

De melkproductie is in de eerste weken  waarschijnlijk groter dan uw baby kan of mag drinken. Dit is alleen maar  positief. Uw baby heeft op den duur meer voeding nodig en uw melkproductie is daar dan  op aangepast. Veel moeders merken dat het moeilijk is om met volledig  afkolven de melkproductie op peil te houden. 

Wanneer de melkproductie in het begin goed was  kan daarmee een later tekort in de productie opgevangen worden. Hebt u  twijfels, maakt u zich zorgen of loopt uw productie terug, bespreek dit  met de verpleegkundige of kraamverzorgende van de afdeling.

Voeden met afgekolfde melk

Doordat uw kindje nog te jong is om alle  voedingen aan de borst te drinken worden er alternatieven gebruikt. Een  te vroeg geboren baby kan soms niet alles uit de borst drinken en moeten  worden bijgevoed met afgekolfde moedermelk.

Voeding kan op verschillende manieren gegeven worden aan uw baby:
• Bij zeer vroeg geboren kinderen wordt  speciale intraveneuze voeding gegeven via een infuus rechtsstreek in het  bloed. Daarnaast worden er kleine hoeveelheden (moeder)melk gegeven via  een maagsonde (een plastic slangetje via de neus naar de maag), als de conditie van uw kind dit toelaat.
• Als uw kind ademhalen en slikken goed kan  combineren wordt de voeding per ‘cupje’ of fles met speen gegeven. Het  is in de praktijk moeilijk haalbaar om lange tijd een cupje aan te  bieden. Het aanbieden van een fles gebeurt zorgvuldig waarbij een baby goed moet leren ‘aanhappen’ met wijd open mond, wat belangrijk is bij borstvoeding.

Het regelmatig aanbieden van de borst, bijvoorbeeld tijdens het kangoeroeën, bevordert het goed leren drinken aan de borst.

Voeden aan de borst

Ook al is uw baby nog niet in staat aan de borst te drinken, u kunt wel een start maken met oefenen aan de borst.

De eerste stap is namelijk zoveel mogelijk huid op huid contact. We noemen dit ook wel kangoeroeën. In het volgende stappenplan kunt uw zien welke stappen de baby kan doorlopen om uiteindelijk aan de borst te leren drinken.

De verpleegkundige van afdeling Neonatologie neemt met u door aan welke stap uw kind toe is.